و بعد مىفرمايد : خواب در وقت اداى قرائض و نوافل ، خواب اهل غفلت و خسران است و خواب بعد از فراغ از آنها پسنديده است « 1 » و « فرايض » صلوات خمسه واجبه است و « نوافل » صلوات مستحبه مؤكده است و « سنن » در اينجا منظور صلواتى است كه در اوقات شبانه روز به طريق استحباب در شريعت مقدسه وارد است . و مؤمن عاقل بايد شب او ، چون روز باشد و روز او چون شب ؛ يعنى در شب ، بيدارى او زياد باشد و در روز تردد و معاشرت با خلق نكند و تلافى خواب شب را در روز نمايد . و خواب در روز پنج قسم است : چنان كه از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله وارد است : خواب بر پنج قسم است اول خواب عيلوله يعنى مهمله و آن خوابيدن بين الطلوعين است كه آن را نوم العنة خوانند . زيرا كه اين وقت محل افاضات و خيرات الهيه است بر عباد و اين ساعت از ساعات بهشت است و قسمت مىشود در اين وقت ارزاق و اعمار عباد . و اگر عبد مؤمن محروم بماند از حظ و نصيب خود ، محتاج مىشود به سؤال از ديگران . و در اين وقت نازل مىشد منّ و سلوى بر بنى اسرائيل . و ابليس پراكنده مىكند لشگر خود را در اين وقت . و ترغيب بر كثرت ذكر در اين ساعت شده ، براى محفوظ ماند از شر ابليس . و اين ساعت را ساعت غفلت نامند ، علاوه بر ضرر بدنى ضرر روحانى دارد زيرا به سبب باقى ماندن برودت شب و برودت هوا در زمين ، نوم در اين وقت باعث مىشود امراض بدنيه را . دوم : نوم فيلوله است به فاء معجمه به معنى ضعف و سستى . و آن خواب بعد از طلوع شمس است در اول روز كه باعث مىشود فتور و سستى را در طبيعت . زيرا كه حرارت آفتاب ، هنوز شدت ندارد و به‌واسطه خواب نيز برودت حاصل مىشود و طبخ و نضح تمام حاصل نمىشود و باعث فتور و سستى مىگردد . ثالث : نوم قيلوله است به قاف و آن خواب قبل از زوال شمس است به يك ساعت . « قيلوله » به معنى زيادتى عقل است . و به سبب حرارت آفتاب در اين وقت ، هرگاه حرارت بيدارى نيز مدد شود او را ضعف حاصل مىشود . و در اين وقت خواب مطلوب

--> ( 1 ) . بحار الانوار 73 / 189 .